Zakendoen met China: sanctierisico's voor een Nederlands bedrijf

Het risicoprofiel van China

China is geen gesanctioneerd land. Er is geen landbreed EU-, OFAC- of UK-embargo, en verreweg de meeste handel met China is gewoon toegestaan. Toch is het risico reëel, en het is van een andere aard dan bij Rusland of Iran. Het zit niet in het land, maar in specifieke partijen en goederen: gelijste Chinese entiteiten, de rol van China bij omzeiling van de Rusland-sancties, de Amerikaanse secundaire sancties, en de positie van China als grote leverancier van dual-usegoederen.

De EU lijstte in het 19e pakket twaalf Chinese entiteiten (inclusief Hongkong) wegens steun aan de Russische defensie-industrie of omzeiling. Voor het mkb betekent dit dat je een Chinese partij niet anders behandelt dan elke andere: je screent de partij en de uiteindelijk belanghebbenden tegen de lijsten, en je beoordeelt of de goederen onder dual-use of exportcontrole vallen. De aandacht gaat naar de combinatie van partij, goederen en een eventuele Amerikaanse nexus.

Welke sanctie- en risicoregimes gelden

Verschillende autoriteiten hanteren elk hun eigen maatregelen. Ze gelden naast elkaar en kunnen verschillen in reikwijdte. Voor een Nederlands bedrijf zijn de EU-maatregelen rechtstreeks bindend; de Amerikaanse en Britse regimes kunnen aanvullend doorwerken.

Welke sectoren en goederen geraakt worden

De maatregelen treffen niet alleen partijen op naam, maar ook sectoren en goederengroepen. Bij China gaat het in het bijzonder om:

• Dual-use en geavanceerde technologie (chips, elektronica, machines)
• Goederen en componenten die in Russische wapensystemen opduiken
• Olie- en grondstoffenhandel (enkele Chinese partijen gelijst rond Rusland)
• Doorvoer en tussenhandel richting gesanctioneerde bestemmingen
• Sectoren met een Amerikaanse nexus, gevoelig voor secundaire sancties

Secundaire sancties en omzeiling: waar het risico echt zit

Het Chinese sanctierisico draait om twee dingen. Het eerste zijn secundaire sancties: de VS kunnen een EU-bedrijf raken dat zakendoet met een gesanctioneerde Chinese entiteit, zodra er een nexus met de VS is, zoals een dollarbetaling of een Amerikaans onderdeel. Het tweede is omzeiling: een deel van de componenten die in Russische wapensystemen opduiken, loopt via Chinese partijen, en de EU lijstte daarom Chinese entiteiten die de Russische defensie-industrie steunen.

Voor een mkb'er met Chinese leveranciers betekent dat vooral: let op dual-usegoederen, op de eindbestemming, en op signalen van doorvoer richting een gesanctioneerde markt. De partij screen je net als elke andere tegen de lijsten; het verschil zit in de extra aandacht voor goederen en de Amerikaanse doorwerking.

Wat dit voor een Nederlands mkb-bedrijf betekent

De Sanctiewet en de EU-sanctieverordeningen gelden voor iedereen in Nederland, ongeacht de omvang van je onderneming. Je mag geen tegoeden of goederen ter beschikking stellen aan een gesanctioneerde partij, en er is geen ondergrens. Of de Wwft daarbovenop voor jou geldt, hangt af van je sector, maar de Sanctiewet geldt hoe dan ook. Het is jouw verantwoordelijkheid om te weten met wie je handelt.

Hoe je een partij in China screent

In een paar stappen breng je het risico in beeld en leg je je beoordeling vast.

1. 1

   Leg de tegenpartij vast

   Noteer de bedrijfsnaam, het land en zo mogelijk het registratie- of btw-nummer. Bij twijfel voeg je de uiteindelijk belanghebbenden toe, zodat ook de mensen achter het bedrijf worden meegenomen.
2. 2

   Screen tegen de officiële lijsten

   Controleer de naam tegen de EU-, OFAC- en UK-sanctielijsten, inclusief aliassen en schrijfwijzen. Houd rekening met de EU 50%-regel als gesanctioneerde personen achter de partij zitten.
3. 3

   Weeg het landen- en omzeilingsrisico

   Betrek het risicoprofiel van China in je beoordeling en let op signalen van omzeiling, zoals een order die niet bij de lokale markt past of een onduidelijke eindgebruiker.
4. 4

   Beoordeel en leg vast

   Beoordeel de uitkomst (een treffer kan een naamgenoot zijn) en leg je beslissing vast met bron en datum. Zo heb je een controleerbaar dossier, klaar voor je administratie of je bank.

Hoe een check precies werkt en welke bronnen we gebruiken, lees je op de pagina over onze methode en bij de bronnen. Een volledig stappenplan voor het doorlichten van een partij staat in het stappenplan om een zakenpartner te screenen.

Bronnen

• EU 19e sanctiepakket (Europese Commissie)
• RVO: sancties Rusland (omzeiling derde landen)
• OFAC: sanctieprogramma's en landeninformatie

Sanctielijsten en risicolijsten wijzigen continu. Deze pagina is laatst herzien op de hierboven vermelde datum en geeft een toelichting op hoofdlijnen, geen juridisch advies. Toets een partij altijd tegen een actuele bron.