Begrippen
Wat is een UBO en hoe controleer je die?
Laatst herzien 5 min lezen
In het kort
Een UBO (ultimate beneficial owner) is de natuurlijke persoon die uiteindelijk eigenaar is van of zeggenschap heeft over een organisatie, meestal vanaf meer dan 25% van de aandelen of stemrechten. Je achterhaalt UBO's via de eigendomsstructuur en screent ze, net als het bedrijf, tegen de sanctielijsten en op PEP-status.
Wat betekent UBO?
UBO staat voor ultimate beneficial owner, in het Nederlands de uiteindelijk belanghebbende. Het is altijd een natuurlijk persoon: de mens van vlees en bloed die uiteindelijk eigenaar is van een organisatie of er de feitelijke zeggenschap over heeft. Bij een keten van vennootschappen kijk je dus door de bv's en holdings heen tot je bij een persoon uitkomt.
Het idee komt uit de Europese anti-witwasregels en is in Nederland vastgelegd in de Wwft. De gedachte: criminelen verstoppen zich graag achter ondernemingen. Door te eisen dat je de echte eigenaar kent, wordt dat moeilijker.
Wanneer is iemand UBO?
Iemand telt als UBO bij een van deze situaties:
- Meer dan 25% van de aandelen of het eigendomsbelang. Direct of indirect, via tussenliggende vennootschappen.
- Meer dan 25% van het stemrecht. Ook als het aandelenbelang kleiner is.
- Feitelijke zeggenschap op een andere manier. Bijvoorbeeld via aandeelhoudersafspraken of het recht om bestuurders te benoemen.
De gangbare drempel voor een belang of stemrecht waarboven iemand als UBO geldt. Onder die grens kan feitelijke zeggenschap iemand alsnog tot UBO maken.
Bron: Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft)
Geen UBO gevonden is geen eindpunt
Hoe achterhaal je de UBO?
In de praktijk combineer je een paar bronnen:
- De eigendomsstructuur. Vraag een organigram of aandeelhoudersoverzicht op en volg de keten tot aan natuurlijke personen.
- Het UBO-register en het Handelsregister. Bij de KvK is vastgelegd wie als UBO is opgegeven. Gebruik dit als vertrekpunt, niet als enige waarheid.
- Navraag bij de tegenpartij. Laat de partij zelf de UBO's bevestigen en onderbouwen, zeker bij een buitenlandse of complexe structuur.
Visueel ziet zo'n keten er als een boom uit: het bedrijf bovenaan, daaronder de holdings met hun percentage, en onderaan de natuurlijke personen. Pas als je tot die personen doorklikt, zie je wie er echt achter zit.
Eigendomsboom van een gescreend bedrijf. Het bedrijf wordt voor 60 procent gehouden door Noord Holding en voor 40 procent door Baltic Invest. Noord Holding is voor 70 procent in handen van I. Volkov, een uiteindelijk belanghebbende die als treffer op een sanctielijst naar voren komt. Omdat zowel het belang van Volkov in de holding (70 procent) als het belang van die holding in het bedrijf (60 procent) een meerderheid is, werkt de treffer via de 50%-regel door tot het bedrijf zelf. De minderheidsbelangen (40, 30, 55 en 45 procent langs de andere takken) dragen niet door. Uitkomst: een mogelijke treffer via een eigenaar. Dit is een signaal, geen oordeel; een mens beoordeelt en beslist.
UBO's screenen: de stap die telt
Het bepalen van de UBO is het halve werk. De andere helft is de UBO's controleren, net als het bedrijf zelf:
- Tegen de sanctielijsten (negen officiële lijsten). Een onderneming kan schoon zijn terwijl een eigenaar op een lijst staat. Via de EU 50%-regel kan een bedrijf alsnog onder sancties vallen door zijn eigenaren.
- Op PEP-status (politiek prominent persoon), wat om extra aandacht vraagt.
Dit is precies waarom Sanctiescan je vraagt om de eigenaren toe te voegen zodra er een aanwijzing is: een check op alleen de bedrijfsnaam mist het risico dat via de mensen erachter binnenkomt.
Een treffer is een signaal, geen conclusie
Veelgestelde vragen
Vanaf welk percentage ben je UBO?
In de regel vanaf meer dan 25% van de aandelen, het stemrecht of het eigendomsbelang. Ook iemand die op een andere manier feitelijke zeggenschap heeft, telt als UBO, ook onder de 25%.
Wat als een onderneming geen UBO heeft?
Als er niemand boven de 25% uitkomt en niemand anders feitelijke zeggenschap heeft, wijst de organisatie een pseudo-UBO aan: meestal het statutair bestuur of de hoogste leidinggevende. Dat is een terugvaloptie, geen vrijbrief om niet te zoeken.
Is het UBO-register hetzelfde als UBO-screening?
Nee. Het UBO-register (bij de KvK) legt vast wíé de UBO is. UBO-screening controleert die persoon vervolgens tegen sanctielijsten en op PEP-status. Het een vult het ander aan.
Moet ik UBO's van elke klant achterhalen?
Dat hangt af van je risicoprofiel en of je Wwft-plichtig bent. Bij een verhoogd risico of een complexe eigendomsstructuur is UBO-onderzoek vrijwel altijd nodig. Bepaal het risicogebaseerd.
Lees ook
Een zakenpartner screenen: stappenplan in 6 stappen
Hoe controleer je een nieuwe klant of leverancier op sancties en risico's? Een praktisch stappenplan voor het mkb, van naam tot vastgelegd dossier.
Wwft uitgelegd: moet jij als mkb'er screenen?
Wat is de Wwft, wie is Wwft-plichtig, en wat betekent de Sanctiewet voor het mkb? Heldere uitleg zonder jargon, met wat je concreet moet doen.
EU, OFAC en UK: de sanctielijsten vergeleken
Wat is het verschil tussen de EU-, de Amerikaanse (OFAC) en de Britse sanctielijst, en welke gelden voor Nederlandse bedrijven? Een heldere vergelijking.
Screen je zakenpartner, gratis
Doe een check tegen negen officiële sanctielijsten. Geen account nodig.