Sancties tegen Noord-Korea: wat het voor een Nederlands bedrijf betekent

Het risicoprofiel van Noord-Korea

Noord-Korea kent het strengste, door de VN-Veiligheidsraad opgelegde sanctieregime ter wereld. Het is opgebouwd sinds resolutie 1718 uit 2006 en met opeenvolgende resoluties steeds verder uitgebreid: een wapenembargo, verboden op dual-use, machines, voertuigen en metalen, en het recht voor lidstaten om verdachte ladingen te inspecteren en in beslag te nemen. De EU, de VS en het VK voeren dit uit en voegen er eigen, strengere maatregelen aan toe.

Voor een Nederlandse onderneming is directe handel met Noord-Korea in de praktijk vrijwel uitgesloten. Het echte risico zit daarom niet in een rechtstreekse order, maar in verhulde betrokkenheid: een dekmantelbedrijf in een derde land, een tussenhandelaar, of verhulde arbeid en IT-diensten onder valse identiteit. Juist die indirecte routes maken screening van de partij en de mensen erachter hier zo belangrijk.

Welke sanctie- en risicoregimes gelden

Verschillende autoriteiten hanteren elk hun eigen maatregelen. Ze gelden naast elkaar en kunnen verschillen in reikwijdte. Voor een Nederlands bedrijf zijn de EU-maatregelen rechtstreeks bindend; de Amerikaanse en Britse regimes kunnen aanvullend doorwerken.

Welke sectoren en goederen geraakt worden

De maatregelen treffen niet alleen partijen op naam, maar ook sectoren en goederengroepen. Bij Noord-Korea gaat het in het bijzonder om:

• Wapens en militaire goederen (volledig embargo)
• Dual-use, proliferatiegevoelige goederen en technologie
• Industriële machines, voertuigen, metalen en grondstoffen
• Financieel verkeer en correspondentbankieren (vrijwel afgesneden)
• Verhulde arbeid, IT-diensten en tussenhandel via dekmantels

Het risico zit in verhulde betrokkenheid

Omdat directe handel vrijwel onmogelijk is, probeert Noord-Korea sancties te omzeilen via dekmantelbedrijven, tussenhandelaren en verhulde dienstverlening. Een klassiek voorbeeld zijn IT- of arbeidskrachten die onder een valse, niet-Noord-Koreaanse identiteit werken, of goederen die via een derde land worden geleverd. Het risico komt dus zelden recht voor zijn raap binnen.

Daarom helpt screening juist hier. Door de partij en de uiteindelijk belanghebbenden te toetsen tegen de lijsten en alert te zijn op omzeilingssignalen, zoals een onbekende tussenpartij of een eindgebruiker die niet klopt, maak je een verborgen band zichtbaar voordat je levert.

Wat dit voor een Nederlands mkb-bedrijf betekent

De Sanctiewet en de EU-sanctieverordeningen gelden voor iedereen in Nederland, ongeacht de omvang van je onderneming. Je mag geen tegoeden of goederen ter beschikking stellen aan een gesanctioneerde partij, en er is geen ondergrens. Of de Wwft daarbovenop voor jou geldt, hangt af van je sector, maar de Sanctiewet geldt hoe dan ook. Het is jouw verantwoordelijkheid om te weten met wie je handelt.

Hoe je een partij in Noord-Korea screent

In een paar stappen breng je het risico in beeld en leg je je beoordeling vast.

1. 1

   Leg de tegenpartij vast

   Noteer de bedrijfsnaam, het land en zo mogelijk het registratie- of btw-nummer. Bij twijfel voeg je de uiteindelijk belanghebbenden toe, zodat ook de mensen achter het bedrijf worden meegenomen.
2. 2

   Screen tegen de officiële lijsten

   Controleer de naam tegen de EU-, OFAC- en UK-sanctielijsten, inclusief aliassen en schrijfwijzen. Houd rekening met de EU 50%-regel als gesanctioneerde personen achter de partij zitten.
3. 3

   Weeg het landen- en omzeilingsrisico

   Betrek het risicoprofiel van Noord-Korea in je beoordeling en let op signalen van omzeiling, zoals een order die niet bij de lokale markt past of een onduidelijke eindgebruiker.
4. 4

   Beoordeel en leg vast

   Beoordeel de uitkomst (een treffer kan een naamgenoot zijn) en leg je beslissing vast met bron en datum. Zo heb je een controleerbaar dossier, klaar voor je administratie of je bank.

Hoe een check precies werkt en welke bronnen we gebruiken, lees je op de pagina over onze methode en bij de bronnen. Een volledig stappenplan voor het doorlichten van een partij staat in het stappenplan om een zakenpartner te screenen.

Bronnen

• EU-sancties tegen Noord-Korea (Consilium)
• VN-Veiligheidsraad: 1718-resoluties
• FATF: zwarte en grijze lijst

Sanctielijsten en risicolijsten wijzigen continu. Deze pagina is laatst herzien op de hierboven vermelde datum en geeft een toelichting op hoofdlijnen, geen juridisch advies. Toets een partij altijd tegen een actuele bron.