Wet & regelgeving
Cliëntenonderzoek onder de Wwft: CDD, vereenvoudigd en EDD
Laatst herzien 7 min lezen
In het kort
Cliëntenonderzoek onder de Wwft kent drie niveaus, afgestemd op het risico. Normaal onderzoek (CDD) is de standaard: cliënt en UBO vaststellen, doel vastleggen en monitoren. Bij een aantoonbaar laag risico mag het vereenvoudigd (SDD). Bij een hoog risico, zoals een PEP of een risicoland, is verscherpt onderzoek (EDD) verplicht: meer informatie en aandacht voor de herkomst van middelen.
Wat is cliëntenonderzoek?
Cliëntenonderzoek, in het Engels customer due diligence of CDD, is het onderzoek dat een Wwft-plichtige partij doet om te weten met wie ze zakendoet. De kern is steeds dezelfde: de cliënt identificeren en verifiëren, de uiteindelijk belanghebbende vaststellen, het doel en de aard van de relatie vastleggen, en de relatie doorlopend monitoren.
Wat verschilt, is de diepgang. De Wwft schrijft geen vast lijstje voor dat altijd hetzelfde is, maar een risicogebaseerde aanpak: hoe hoger het risico, hoe grondiger het onderzoek. Zo ontstaan drie niveaus, die alle drie op een risicobeoordeling rusten.
De drie niveaus
Welk niveau geldt, hangt af van het risico op witwassen of terrorismefinanciering bij die specifieke cliënt of relatie. Deze vergelijking zet de niveaus naast elkaar:
| Niveau | Wanneer | Wat doe je |
|---|---|---|
| Vereenvoudigd (SDD) | Bij een aantoonbaar laag risico, bijvoorbeeld een overheidsinstelling of een beursgenoteerde onderneming. Nooit bij een vermoeden van witwassen. | Een lichtere variant: in de kern de cliënt identificeren en verifiëren, met minder uitgebreide stappen. De onderbouwing van het lage risico leg je vast. |
| Normaal (CDD) | De standaard, voor de meeste cliënten met een gemiddeld risico. | Cliënt identificeren en verifiëren, de UBO vaststellen, doel en aard van de relatie vastleggen, en doorlopend monitoren. |
| Verscherpt (EDD) | Bij een hoog risico: een PEP, een cliënt of structuur uit een risicoland, of een ongebruikelijke of ondoorzichtige constructie. | Het normale onderzoek plus extra: meer informatie verzamelen, de herkomst van middelen onderzoeken, en vaak goedkeuring van senior management en scherpere monitoring. |
De intensiteit van het cliëntenonderzoek hangt af van het risico. Dit risicogebaseerde uitgangspunt staat centraal in aanbeveling 10 van de FATF, de internationale standaardzetter, en is via de Europese anti-witwasrichtlijnen in de Nederlandse Wwft verankerd.
Bron: Financial Action Task Force (FATF), aanbeveling 10 over cliëntenonderzoek
Wanneer welk niveau?
De volgorde in de praktijk is: eerst beoordeel je het risico, dan kies je het niveau. Een paar vuistregels:
- Begin altijd met een risicobeoordeling. Kijk naar de cliënt, het product of de dienst, de transactie, het leveringskanaal en het land. Zonder die weging kun je geen niveau verantwoorden.
- Laag risico kan lichter, mits onderbouwd. Vereenvoudigd onderzoek is geen vrijbrief: je moet kunnen uitleggen waarom het risico laag is, en het mag nooit bij een vermoeden van witwassen.
- Hoog risico betekent verscherpt. Een PEP, een risicoland of een ondoorzichtige structuur tilt het onderzoek naar EDD. Dat is geen keuze, maar een verplichting.
- Het is geen eenmalige momentopname. Verandert het risicobeeld, bijvoorbeeld door een nieuwe eigenaar of een afwijkende transactie, dan kan een ander niveau gaan gelden.
Vereenvoudigd is niet hetzelfde als overslaan
Waar sanctie-screening past
Sanctie-screening is geen apart vierde niveau, maar een controle die binnen elk niveau thuishoort en die ook losstaat van de Wwft. De Sanctiewet verbiedt iedereen in Nederland om zaken te doen met een gesanctioneerde partij, ongeacht of je Wwft-plichtig bent. Het toetsen van je zakenpartner en zijn eigenaren tegen de officiële sanctielijsten is daarmee een vaste, praktische bouwsteen van zorgvuldig zakendoen.
Sanctiescan levert die bouwsteen: een screening met de bron en de peildatum erbij, klaar om vast te leggen in je dossier. Bij een verhoogd risico voeg je de eigenaren toe, zodat ook de mensen achter het bedrijf worden getoetst.
Een vertrekpunt, geen juridisch advies
Lees verder over wat een PEP is en waarom die verscherpt onderzoek vraagt, of volg het stappenplan om een zakenpartner te screenen.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen CDD, SDD en EDD?
CDD is normaal cliëntenonderzoek: de standaardcontrole van cliënt en UBO. SDD is vereenvoudigd onderzoek, toegestaan bij een aantoonbaar laag risico. EDD is verscherpt onderzoek, verplicht bij een hoog risico zoals een PEP of een risicoland. Het risico bepaalt welk niveau geldt.
Wanneer mag ik vereenvoudigd cliëntenonderzoek doen?
Alleen als je kunt onderbouwen dat het risico op witwassen of terrorismefinanciering laag is, bijvoorbeeld bij een overheidsinstelling of een beursgenoteerde onderneming. Vereenvoudigd onderzoek mag nooit bij een vermoeden van witwassen of terrorismefinanciering. Een risicobeoordeling blijft altijd nodig.
Wanneer is verscherpt onderzoek (EDD) verplicht?
Onder meer bij een PEP, bij een cliënt of structuur uit een land met een hoger risico, en bij ongebruikelijke of ondoorzichtige constructies. Bij EDD verzamel je meer informatie, kijk je naar de herkomst van de middelen en is vaak goedkeuring van senior management nodig.
Geldt cliëntenonderzoek voor elk bedrijf?
Nee. De plicht tot cliëntenonderzoek geldt voor Wwft-plichtige poortwachters, zoals accountants, notarissen, makelaars en trustkantoren. Ben je dat niet, dan heb je geen CDD-plicht, maar geldt de Sanctiewet nog wel: je mag met niemand op een sanctielijst zaken doen.
Hoe verhoudt cliëntenonderzoek zich tot sanctie-screening?
Sanctie-screening is een onderdeel van zorgvuldig zakendoen en past binnen elk niveau van cliëntenonderzoek. Cliëntenonderzoek gaat breder: het draait ook om identificatie, de UBO, het doel van de relatie en doorlopende monitoring. Screening levert daarbij een vastgelegd feit met bron en datum.
Lees ook
Een zakenpartner screenen: stappenplan in 6 stappen
Hoe controleer je een nieuwe klant of leverancier op sancties en risico's? Een praktisch stappenplan voor het mkb, van naam tot vastgelegd dossier.
Wwft uitgelegd: moet jij als mkb'er screenen?
Wat is de Wwft, wie is Wwft-plichtig, en wat betekent de Sanctiewet voor het mkb? Heldere uitleg zonder jargon, met wat je concreet moet doen.
EU, OFAC en UK: de sanctielijsten vergeleken
Wat is het verschil tussen de EU-, de Amerikaanse (OFAC) en de Britse sanctielijst, en welke gelden voor Nederlandse bedrijven? Een heldere vergelijking.
Screen je zakenpartner, gratis
Doe een check tegen negen officiële sanctielijsten. Geen account nodig.